از شاخه‌های زبان لاتین است و با زبانهای دیگر لاتین مانند اسپانیایی، فرانسوی، رومانیایی وپرتغالی شباهاتهای زیادی دیده می‌شود. در بین زبانهای لاتین، ایتالیایی بیشترین واژگان مشترک با لاتین و نزدیک‌ترین زبان به آن است.

گویشوران این زبان که در ایتالیا، بعضی از کانتونهای کشور سوئیس که با ایتالیا مرز مشترک دارند، اتیوپی، مالت، واتیکان، سان مارینو، ونزوئلا، کرواسی، مراکش، اسلوونی، لیبی، تونس، سومالی، سومالی‌لند، اریتره، جزیره کرس و شهر نیس فرانسه (هردو پیشتر جزو خاک ایتالیا بودند)، آمریکا، کانادا، استرالیا، آلبانی، بخش‌هایی از کشور آرژانتین و قسمت‌هایی از برزیل زندگی می‌کنند.

نسل قبلی کشورهایی همانند مراکش و لیبی هنوز به زبان ایتالیایی سخن می‌گویند ولی میزان سخن‌وران این زبان در این کشورها، پس از تأکید بیشتر بر روی زبانهای بومی و زبان عربی و انگلیسی کاهش پیدا کرده‌است.

زبان رسمی

ایتالیایی زبان رسمی ایتالیا، سان مارینو، سوئیس (یکی از چهار زبان رسمی)، سومالی، اسلوونی (همراه با زبان اسلوونیایی در چهار ایالت: کوپر، ایزولا، پیران و پورتورس)، واتیکان و شهرستان ایستریا در کشور کرواسی می‌باشد.

آموزش مقدماتی زبان ایتالیایی

الفبای ایتالیایی

الفبای ایتالیایی دارای ۲۱ حرف می‌باشد که در زیر، شکل و نام آن‌ها را می‌یابید:

حرف نام حرف نام حرف نام
A اَ H آکا Q کو
B بی I ئی R اِرّه
C چی L اِلّه S اِسِّ
D دی M اِمّه T تی
E اِ N اِنّه U او
F اِفه O اُ V وو، وی
G جی P پی Z زٍتّا

حروف دیگری هم وجود دارند که در زبان ایتالیایی نیستند ولی در کلمات بیگانه که به این زبان وارد شده‌اند تلفظ می‌شوند.

حروف بزرگ حروف کوچک آوا
J j یِ
K k کاپا
X x ایکس
Y y ایپسیلن
W w وو دوپّیا

ترکیب‌های نویسه‌ای

ترکیب نویسه‌ها آوا
CI و CE چ
CH ک
SCI و SCE ش
GI و GE ج یا ژ
GH گ
GN نی
GL آوایی بین ی و ل
  • با تکرار دو نویسه پشت‌سرهم، آن نویسه مشدد خوانده می‌شود. برای مشدد کردن نویسه‌های ترکیبی تنها باید نویسهٔ نخست دوبار نوشته‌گردد.

ساختار زبان ایتالیایی

ساختار زبان ایتالیایی معمولآ به نه پاره‌گفتار (بخش دستوری) یعنی فعل، اسم، حرف تعریف، صفت، ضمیر، قید، حرف اضافه، حرف ربط و علائم تقسیم می‌گردد، که تنها به شرح بخش‌های فعل، اسم و حرف تعریف به شرح ذیل بسنده می‌کنیم:

  1. ساختار فعل در زبان ایتالیایی به این شکل است که کلیه افعال به سه دسته ARE- IRE – ERE تقسیم می‌شوند که هر دسته در هر زمان با فرمول خاص زمانی و دسته‌ای خود صرف می‌شود و این فرمول نسبتاً ساده به کاربر این امکان را می‌دهد که دسته و زمان فعل را به آسانی تشخیص دهد.
  2. در بخش اسم تمامی نام‌های ایتالیایی به یکی از حروف: O-I-A-E ختم می‌شوند که عموماً، نام‌های ختم شده به O مفرد مذکر، نام‌های ختم شده به A مفرد مؤنث، بیشتر نام‌های ختم شده به I جمع مذکر و اکثر نام‌های ختم شده به E جمع مؤنث می‌باشند.
  3. حرف تعریف در زبان ایتالیایی به شش بخش: Il -I -La- Le- Lo- Gli تقسیم می‌شود که اساسآ بر حسب تعداد، جنس و حرف اول کلمه‌ای که بعد از آن می‌آید تغییر می‌کند، بنابراین حرف تعریف معین IL قبل از نام‌های مفرد مذکری که باحروف بی صدا (بجز s ناخالص و z که باحرف تعریف Lo درمفرد و با gli در جمع نشان داده می‌شوند) قرار می‌گیرد و صورت جمع آن I می‌باشد.

شکل مؤنث حرف تعریف به پیچیدگی مذکر آن نیست و تنها برای مفرد یک شکل وجود دارد و آن La می‌باشد که قبل از کلماتی که باحروف باصدا شروع می‌شوند به شکل ‘L درمیاید، در جمع هم تنهایک شکل دارد آنهم Le که قبل از کلماتی که با e شروع شوند بصورت ‘L درمیاید.

گرامر ایتالیایی

نگاهی کوتاه به دستور زبان (گرامر) ایتالیایی:

حرف تعریف:

حرف تعریف واژه ای است که قبل از اسم می آید و به جنسیت و تعداد آن دلالت می کند. در زبان ایتالیایی حرف تعریف دو قسم است ۱- معین ۲- نا معین

حرف تعریف معین:

این حرف تعریف در زبان ایتالیایی برابر با «The» در زبان انگلیسی است. با این تفاوت که در زبان ایتالیایی برای مذکر و مؤنث و همچنین جمع و مفرد از حروف تعریف مختص به خود استفاده می شود. حرفتعریف معین در زبان ایتالیایی با تعداد و جنس اسم بعد از خودش مطابقت دارد.

حروف تعریف معین عبارتند از:

  1. il. (ایل) قبل از اسمهای مفرد مذکری می آید که با حروف s, z بی صدا شروع می شوند.

پدر                                ایل پادرِ                                      Il padre

کتاب                              ایل لیبرُ                                       Il libro  

  1. i. (ائی) قبل از اسمهای جمع و مذکری می آید که در حالت مفرد بودن از حروف تعریف Il استفاده می کنند.

کتابها                              ائی. لیبری                                   I libri    

  1. lo. (لُ) قبل از اسمهای مفرد مذکری می آید که با حروف زیر شروع می شوند:

«s, z, x,gn,pn,ps»

نویسنده                           لُسکریتُر            Lo scrittore

gli. (لئی) وقتی که حرف تعریف lo جمع بسته می شود به gli تبدیل می شود.

نویسنده ها                       لئی اِسکریتُری                  Gli scrittori

  1. la. (لا) کلیه اسامی مفرد و مؤنث از این حرف تعریف استفاده می کنند.

شب                                لا. نتِّ                                        La notte

قورباغه                          لا. رَنَ                                        La rana

  1. le. (لِ) وقتی که حرف تعریف la جمع بسته می شود به le تبدیل می شود.

خانمها                             لِ. دُنِّ                                         Le donne

قورباغه ها                                  لِ. رَنِ                            Le rane

L’. قبل از اسمهایی که مفرد و مذکر یا مؤنث باشند که با حرف صدا دار شروع شوند قرار می گیرد.

دوست (دختر)                              لَمیکا                              L’amica

دوست (پسر)                               لَمیکُ                             L’amico

حروف آخر کلمات در هنگام جمع به صورت زیر است:

جمع                   مفرد

Persone            è        Persona            è        e          è        a

Giorni               è        Giorno è        i           è        o

Fiori                  è        fiore                 è        i           è        e

حرف تعریف نا معین:

حرف تعین نامعین در زبان ایتالیایی دزست هم معنا با «an» و «a» در انگلیسی است و تا حدی می توان این حرف تعریف را مطابق با دو حرف «ی» و «یکی» در زبان فارسی دانست.

مثل: پسری، یک پسر، اما نباید فراموش کرد این حرف تعریف هم با توجه به مذکر و مؤنث یا جمع و مفرد بودنِ اسم بعد از خود متفاوت است.

حرف تعریف نا معین عبارتند از:

Uno. (اونُ) قبل از اسمهای مفرد و مذکری که با حروف s, z شروع می شوند قرار می گیرد.

یک نویسنده                     اونُ. اِسکرتُرِ                                Uno scrittore

Un . (اون) قبل از اسامی مفرد، مذکر می آید.

یک پسر             اون. رَگَتزُ                                   Un ragazzo

Una . (اونا) قبل از کلیه اسامی مفرد و مؤنث که با حرف بی صدا شروع می شوند می آید.

مادری                            اونا. مادرِ                                       Una madre

دختری                            اونا. رَگَتزا                                  Una raggatza

Un’ . (اون) قبل از اسامی می آید که با حروف صدا دار شروع شده اند. «چه در مؤنث و چه در مذکر»

یک دوست، دوستی (دختر)  اون. اَمیکا                       Un’ amica

«ضمایر شخصی» «ضمایر فاعلی»

این ضمایر کنندۀ کار را نشان می دهند و عبارتند از:

من                                 ائیو                                                        io

تو                                 تو                                                         tu

او (مذکر)                        لوی                                                       lui

او (مؤنث)                       لِی                                                         lei

ما                                  نُی                                                         noi

شما                                وُی                                                        voi

آنها                                لُرُ                                                    loro

«ضمایرملکی»

ضمایر ملکی، مالکیت را می رسانند و در جمله به جای اسم می نشینند. و عبارتند از:

اسم بعد از این ضمایر مفرد است. مؤنث                                              مذکر

مال من                           La mia              /           Il mio

مال تو                            La tua               /           Il tuo

مال او                             La sua              /           Il suo

مال ما                La nostra                    /           Il nostro

مال شما                     La vostra               /           Il vostro

مال آنها                       La loro               /           Il loro

جمع ای ضمایر عبارتند از:

اسم بعد از این ضمایر جمع است.       مؤنث                            مذکر

Le mie                          I miei

Le tue                           I tuoi                                                                                        Le sue                               I suoi                                                                                        Le nostre                      I nostri                                                                                      Le vostre                      I vostri                                                                                       Le loro                         I loro

پدر من                            ایل. میُ. پادرِ                               Il mio padre

مادر من                          لا.میا.مادرِ                                   La mia madre

کتابهای من                      ائی.میِیی.لیبری                             I miei libri                                                                     ضمایر اشاره                                                           

این ضمایر عبارتند از:

جمع مؤنث جمع مذکر مفرد مؤنث مفرد مذکر
Queste

اینها

Quelle

آنها

Questi

اینها

Quelli

آنها

Questa

این

Quella

آن

Questo

این

Quello

آن

مثال:

این کتاب                                                  Questo libro

این خانم                                                  Questa donna

آن خانم                                                   Quella donna

این کتابها                                                Questi libri

این خانمها                                               Queste donne

آن خانمها                                                Quella donne

ضمیر استفهامی

این ضمایر عبارتد از:

چه کسی؟ کی؟                  (کی)؟                                        Chi?

مال کی؟                         (دی. کی)؟                                   Di chi?

چی؟ چه چیزی؟                (کِ. کُزا)؟                                   Che cosa?

کدام؟                              (کوآلِ)؟                                      Quale?

کدامها؟                           (کوآلی)؟                                     Quali?

چقدر؟ چند تا؟                   (کوآنتو- کوآنتی)؟              Quanto?- Quanti?

(جمع)                (مفرد)

صفت ملکی

جمع مؤنث جمع مذکر مفرد مؤنث مفرد مذکر
mie

tue

sue

nostre

vostre

loro

miei

tuoi

suoi

nostril

vostri

loro

mia

tua

sua

nostra

vostra

loro

mio

tuo

suo

nostro

vostro

loro

    من

ِ     تو

ِ     او

ِ     ما

ِ     شما

ِ     ایشان

باید دقت داشت صفات ملکی نیز کانند ضمایر ملکی مالکیت را می رسانند با این تفاوت که در جمله قبل از اسم می آیند و از نظر دستور زبان صفت و موصوف هستند اما ضمایر ملکی همانطور که گفته شده به جای اسم می نشینند.

کتابِ من                                                 Il mio libro

خانۀ من                                                  La mia casa

اتاق او                                                    La sua camera

و از نظر مفرد و جمع و مؤنث و مذکر بودن با اسم بعد از خود مطابقت دارند.

ضمایر مفعولی

ضمایر مفعولی نشان دهندۀ کار فاعل بر روی آنها هستند.

در زبان ایتالیایی دو نوع ضمیر مفعولی وجود دارد که عبارتند از ضمایر مفعولی با واسطه و بی واسطه. ضمایر مفعولی با واسطه در اکثر موارد همراه حروف اضافه آورده می شوند.

با واسطه                                      بی واسطه

به من- برای من                      mi             مرا                                mi

به تو. برای تو                       ti               تو را                               ti

به او. برای او (مذکر)                gli            آن را. او را (مذکر)            lo

به او. برای او (مؤنث)              le             آن را. اورا (مؤنث) la

به ما. برای ما                      ci              ما را                                ci

به شما. برای شما                     vi                  شما را                        vi

به آنها. برای آنها (مذکر)           loro             آنها را (مذکر)              li

به آنها. برای آنها (مؤنث)             gli              آنها را (مؤنث)              le

ترکیب مفعول با واسطه و مفعول بی واسطه:

با واسطه                      بی واسطه

آن را به من                      melo     è      mi                    lo

آن را به تو                      telo       è        ti                      la

آن را به او (مؤنث و مذکر)  glielo    è        gli         +          li

è                    le

آن را به ما                   celi       è                    ci

آن را به شما                                velo      è                    vi

آن را به آنها (مؤنث و مذکر)            glielo    è                    gli

نباید فراموش کرد ضمایر مفعولی بی واسطه la و le را نیز مانند lo می توان با مفعول با واسطه ترکیب نمود.

مثال                   آن را برای من می خری؟                Mela compri?

می خواهم آن را برای او بخرم.                                 Voglio comprargliela

آن را به من بده.                                                   Melo da.

ساختار جملات در زبان ایتالیایی

جمله حال ساده= مفعول + فعل + فاعل

Io                 voglio comprare                     un libro

مفعول                                 فعل                         فاعل

می خواهم یک کتاب بخرم.

پرسشی: برای پرسشی کردن جملات هم می توان به طور سوالی جمله را خواند و هم می توان از ضمایر پرسشی استفاده کرد:

می خواهد به تهران برود؟    Vuole andare a Tehran?

چه وقتی به تهران می روی؟            Quando va a Tehran?

منفی: برای منفی کردن از یک non قبل از فعل استفاده می کنیم

دوست ندارم.                                                        Non mi piace.

نمی خواهم.                                                          Non voglio.

جملات پرکاربرد ایتالیایی

ایتالیایی تلفظ و معادل فارسی
si سی: بله
no نُ: نه
Per favore پِر فَوُرِ: لطفا
Grazie گرَتسیِ: متشکرم
Grazie tante گرَتسیِ تَنتِ: خیلی ممنون
Prego پرِگِ: خواهش می‌کنم
Mi dispiace, Scusa, Scusi می دیسپیاَچِ، اسکوزَ، اسکوزی: متاسف، عذر خواهی کردن
Non capisco «oppure» Non ho capito نُن کَپیسکُ «اُپّورِ: یا» نُن کَپیسکُ: من نمی‌فهمم
Buona fortuna بواُنَ فُرتونَ: موفق باشید
?Quanti کواَنتی چندتا؟
?Quanto کواَنتُ: چه مقدار؟
Io sono ایاُسُنُ: من هستم
Silenzio سیلِنسیاُ: سکوت
Andiamo اَندیاَمُ: بریم
Prego, ripeta پرِگُ، ریپِتَ: لطفا، دوباره
Bravo, complimenti برَوُ، کُمپلیمِنتی: خیلی خوب
کِ کُزِ کواَنتُ: این چیه؟
?Dov’è دُوِ: کجا هست؟
Sei molto gentile سِای مُلتُ جِنتیلِ: تو خیلی مهربانی
?Chi lo sa کی لُ سُ: چه کسی می‌داند؟
?Come ti chiami کُمِ تی کیاَمی: نام تو چیست؟
Mi chiamo Gianni می کیاَمُ جَنّیَ: اسم من جَنّی هست
Ciao چَاُ: سلام، خداحافظ (صمیمانه)
Salve سَلوِ: سلام (احترامی)
Buon giorno بواُن جُرنُ: روز بخیر
Buon pomeriggio بواُن پُمِریجُّ: بعدظهر بخیر
Buona sera بواَنَ سِرَ:عصر بخیر
Buona notte بواُنَ نُتِّ: شب بخیر، شب خوش
Arrivederci, Arrivederla اَرّیوِدِرچی، اَرّیوِدِرلَ: خداحافظ، بدرود
Addio اَدّیاُ: خداحافظ، بدرود
روز بخیر/صبح بخیر ……………………… بُن جُرنُ ……………………………………..Buon giorno
بعدازظهر بخیر ……………………………. بُن پُمِریجُّ ………………………… Buon pomeriggio
شب بخیر …………………………….بُنانُتّ ِ …………………………………….. Buona notte
عصر بخیر ……………………………….بُناسِ� �ا …………………………………….. Buona sera
به امید دیدار(محترمانه/دوستانه) ………….. ارّی وِدِرلا/ارّی وِدِرچی………..Arrivederla/Arrivederci
خواهش میکنم………………..پِرِگُ…….. ………………………………………….P rego
متشکرم……………….گرَتزیِ….. ………………………………………….. Grezie
خیلی متشکرم/ممنون ………………………… میلِّ گرتزیِ …………………………………Mille grazie
بله/نه ……………………………… سی/نُ ………………………………………….. …….Si/No
ببخشید(محترمانه/دوستانه) ……………………….. اِسکوزی/اِسکوزَ……………………………..S cusi/Scusa
سلام ………………………. چا اُ ………………………………………….. …….. Ciao
این چه معنی می دهد؟ ……….. کِ وُل دیرِ کواِستُ؟ ……………?che vuol dire questo
من متوجه نمیشم/نمیفهمم ……………… ائیو نُن کپیسکُ ……………… io non capisco
ساعت چنداست؟ ……………………… کِ اُرا اِ …………………………………………..? `che ora e
لطفا کمکم کنید ………………………. می اَیوتی پرفاوُرِ ……………….. mi aiuti perfavore
لطفا ………………………………………….. …. پرفاوُرِ …………………………………….. per favore
قابلی نداره ……………………………… نُن چِ دی کِ …………………………….non c’e` di che
خوش آمدید…………………………………. .بِن ونوتی…………………………………. ….ben venuti
متاسفم/معذرت می خوام …………………………. می دیسپیاچِ ……………………………………….mi dispiace
تا حالا،فعلا ………………………………………….. .. جَ دی جَ …………………………………….Gia` , di gia`
سپس،پس از آن،از ………………………………….. اَلُّرا ، اَ کوال تِمپُ ……………. Allora , a quel tempo
و ………………………………………….. ……………… اِ ………………………………………….. ……………… E
اما ………………………………………….. ……………. مَ ………………………………………….. ………….. Ma
شاید ………………………………………….. ……….. فُرسِ ………………………………………….. ….. Forse
هیچکس ………………………………………….. …….. نِسّونُ ………………………………………… Nessuno
نَ(علامت منفی که همراه فعل می آید) ……………………………. نُن ………………………………………….. ………. Non
بیشتر نه،هم نه ………………………………………….. .. نُن مُلتُ ……………………………………. Non molto
هیچی،هیچ ………………………………………….. …….. نیِنتِ ………………………………………….. … Niente
هنوز ………………………………………….. ………….. اَنکُرَ ………………………………………….. .. Ancora
هرگز ………………………………………….. …………… مَی ………………………………………….. ………. Mai
حالا،الان ………………………………………….. …………… اُرا ………………………………………….. ………. Ora
یا ………………………………………….. ……………. اُ ، اُپورِ …………………………………… O , oppure
همچین،نیز ………………………………………….. …………. اَنکِ ………………………………………….. .. Anche
فقط ………………………………………….. …………….. سُلُ ………………………………………….. …… Solo
همیشه ………………………………………….. ………….. سِمپرِ ………………………………………… Sempre
خیلی ………………………………………….. …………….. مُلتُ ………………………………………….. …. Molto
به زودی زود ………………………………………….. ………. اَ پِرِستُ ……………………………………… A presto
عداد در زبان ایتالیایی
numeri
(تا هزار)
uno: 1
due: 2
tre: 3
quattro: 4
cinque: 5
sei: 6
sette: 7
otto: 8
nove: 9
dieci: 10
undici: 11
dodici: 12
tredici: 13
venti: 20
ventuno: 21
ventidue: 22
trenta: 30
quaranta: 40
cinquanta: 50
sessanta: 60
settanta: 70
ottanta: 80
novanta: 90
cento: 100
duecento: 200
…mila: 1000
?perchè parli italiano= چرا ایتالیایی صحبت می کنی؟
sei bravissima = خیلی وارده( مهارته بالایی داری)
complimenti = تبریک عرض میکنم به شما
metti altre tue foto = بازم عکس از خودت بزار تو سایت
?ne hai solo una= به جز این چیزه دیگری نداری؟
?cosa vuoi sapere= دیگه چی دوست داری بدونی
…?non ho capito cosa è il= می چیزی در مورد …. نمیدانم ( اطلاع ندارم)
di niente = هیچی
?perchè lo volevi sapere= چرا می خوایی بدونی
sei un architetto =  تو یک معمار هستی
vuoi copierci= شما متوجه هستید
la città dove è nato Valentino Rossi = شهری که اونجا متولد شدم ولنتینو روزی هست
ti saluto = سالم باشی
esco= برم
vado al pub con gli amici ciao= میرم تا دوستامو ببینم خدا نگه دار