زبان چینی یا دقیقتر: زبان‌های چینی بخشی از خانواده زبان‌های سینی-تبتی را تشکیل می‌دهند. زبان مادری حدود یک پنجم مردم جهان یکی از انواع زبان چینی است. این زبان در خود زبان چینی و سرزمین چین به نامهای جُونگ ون (中文، Zhōngwén) که برای نامیدن زبان نوشتاری بکار می‌رود، خن یو (汉语/漢語، Hànyǔ)و خوَیو (华语/華語، Huáyǔ) نامیده می‌شود. زبان اصلی و عمده و رسمی در سرزمین چین، چینی ماندارین یا پوتونگ خوا می‌باشد.

زبان چینی با ۱٬۳۹۰٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر گوینده پرشمارترین زبان دنیا به شمار می‌رود.

اهمیت آهنگ‌ها در زبان چینی

فرق عمده زبان چینی ماندارین با اکثر زبانهای دیگر جهان در آهنگین بودن آن می‌باشد. بدین صورت که هر هجا در این زبان (chang, chung, bei, ba, lai و…) در ۴ آهنگ و تعدادی از هجاها نیز بصورت استثنائی در ۵ آهنگ تلفّظ می‌شوند.

  • در آهنگ اوّل هجا به صورت یکنواخت و کشیده تلفظ می‌شود.
  • در آهنگ دوّم، در هنگام تلفّظ هجا صدای فرد به صورت تدریجی به سمت بالا می‌رود.
  • در آهنگ سوّم صدای فرد ابتدا به سمت پایین سقوط می‌کند و سپس به سمت بالا اوج می‌گیرد.
  • در آهنگ چهارم هجا بصورت دفعی و ضربتی تلفّظ می‌شود.
  • تلفّظ پنجم هم که بصورت استثنائی در برخی هجاها وجود دارد فاقد آهنگ است و هجا بصورت معمولی بیان می‌شود.

گستره گویش‌های مختلف زبان چینی در چین

در سرتاسر کشور چین زبان‌ها و گویش‌های مختلفی وجود دارد که اختلاف و فرق اکثر آنها در چگونگی تلفّظ هجاها می‌باشد که در بالا توضیح داده شد. مثلاً یک هجا در زبان یک ناحیه با یک آهنگ خاص یک معنی می‌دهد و در ناحیه‌ای دیگر با همان طرز بیان و آهنگ معنی دیگر. مثلاً همان‌طور گفته شد زبان رسمی یا ماندارین دارای ۴ آهنگ ولی زبان کانتونی (یوئه) که در جنوب این کشور در استان گوانگدونگ (کانتون) رایج است دارای ۸ آهنگ برای تلفّظ هجاها می‌باشد.

زبان‌های عمده

  • زبانهای عمده چینی بدین شرح هستند:
    • کانتونی
    • ماندارین
    • گویش وو (چینی)
    • که جیا (هکّا)
    • مین دونگ
    • جین یو
    • پوشیان
    • خویی جو
    • مین جونگ
    • گَن
    • شیانگ
    • مین بِی
    • مین نَن
    • پینگ خوا

آموزش مقدماتی زبان چینی

الفبای زبان چینی

 

Chinese Alphabet English Pinyin Pronunciation
A ēi
B
西 C
D
E
艾弗 F ài fú
G
艾尺 H ài chǐ
I ài
J jié
K kāi
艾勒 L ài lè
艾马 M ài mǎ
艾娜 N ài nà
O ó
P
吉吾 Q jí wú
艾儿 R ài ér
艾丝 S ài sī
T
伊吾 U yī wú
V wéi
豆贝尔维 W dòu bèi ěr wéi
艾克斯 X yī kè sī
吾艾 Y wú ài
贼德 Z zéi dé

گرامر زبان چینی

چند مثال از سادگی گرامر زبان چین:

۱- ضمایر ساده:

شما در همه زبان‌ها می‌بینید که برای ۶ شخص، کلمات مختلفی وجود دارد؛ مثلاً در فارسی: من، تو، او، ما، شما، ایشان. در انگلیسی که بدتر: I, You, (He,She,It), We, You, They در عربی از همه بیشتر ضمیر داریم… اما چینی:

شما فقط مفردها را یاد بگیرید: wǒ, nǐ, tā و برای ساخت جمع آن‌ها انتهای آن‌ها یک men قرار دهید: wǒ men, nǐ men, tā men

۲- افعال نیاز به صرف ندارند!

جذاب‌ترین ویژگی این گرامر این است که هیچ کدام از افعال نیاز به صرف نسبت به فاعل ندارند. مثلاً فعل shì به معنی «است» برای تمام اشخاص این زبان به همین صورت است؛ اما در فارسی: هستم، هستی، هست، هستیم، هستید، هستند.

حق با چینی است: وقتی چندم شخص بودن فعل از روی فاعل شناسایی می‌شود دیگر چه نیازی است که فعل را دستکاری کنیم؟

۳- هر کجا که یک فعل لازم نبوده، حذف شده است.

مثال: وقتی می‌گوییم «من گرسنه …» شما ناخودآگاه به جای جای‌خالی «هستم» می‌گذارید. بنابراین در این نوع جملات، حتی فعل shì از جمله حذف شده و فقط می‌گویند: «من گرسنه»

۴- زمان یا Tense به راحتی هر چه تمام‌تر تغییر می‌کند!

چقدر دردسر در زبان‌های مختلف دارید تا مثلاً «زمان گذشته» یا «حال استمراری» یا «آینده» را از فعل بسازید؟ اما در زبان چینی:

– برای ساخت حالت گذشته از فعل: فقط کافی‌ست بعد از آن le (لُ) بگذارید، همین! مثال: yòng le برای همه اشخاص یعنی used

– برای ساخت حال استمراری از فعل: فقط کافی‌ست قبل از آن zài (زَی) بگذارید، همین! مثال: zài yòng برای همه اشخاص یعنی using

– برای ساخت زمان آینده از فعل: فقط کافی‌ست قبل از آن huì (هو-وَی) بگذارید، همین! مثال: huì yòng برای همه اشخاص یعنی will use

۵- منفی کردن و سؤالی کردن آسان:

در بسیاری از حالات خیلی راحت با قرار دادن یک ma در انتهای یک جمله مثبت، آن جمله سؤالی می‌شود. منفی کردن هم هر چند دو سه نوع است اما بسیار آسان است.

و نمونه‌های بسیار جالب دیگر که به نظر من گرامر این زبان را به عنوان گرامر معیار برای زبان نهایی، کاندید اصلی می‌کند.

این بحث می‌تواند در رشته کامپیوتر هم در بحث RDF (آنتولوژی) به کار برود.

به هر حال، دوستانی که کارهای پژوهشی در این زمینه دارند، قدر این گرامر را بدانند و با آن آشنا شوند و از آن ایده بگیرند.

جملات پرکاربرد زبان چینی

معادل فارسی نحوه تلفظ متن چینی
بله Shì
خیر bùshì 没有
سلام Nǐ hǎo 你好
حالت شما چطوره؟ Nǐ hǎo ma 你好吗?
اسم شما چیه؟ Nǐ jiào shénme míngzi 你叫什么名字?
اسم من _____ است. Wǒ jiào ______ 我叫 _____
لطفاً Qǐng
ممنون Xièxiè 谢谢
ببخشید! / عذر می خوام. Dǎrǎo yixià 打扰一下

تشکر

معادل فارسی نحوه تلفظ
متشکرم xie xie
مهم نیست (خوش باش یا وظیفه‌ام بود) hen le yi
خواهش می‌کنم bu ke qi
از کمکتان سپاسگزارم gan xie ni de bang mang
این خوبیِ شما را می‌رساند ni zhen hao
از شما قدردانی می‌کنم gan xie ni de hou yi
ممنون از همه چیز gan xie ni wei wo zhun bei de yi qie
ممنون. روز خیلی خوبی بود gan xie ni zhe mei hao de yi tian

عذرخواهی

شرمنده (ببخشید) = dui bu qi
لطفاً مرا ببخش = qing yuan liang
متأسفم که باعث شدم شما منتظر بمانید = dui bu qi, rang ni jiu deng le
این بی‌دقتی مرا نشان می‌دهد = shi wo bu xiao xi
متأسفم، نمی‌توانم شما را همراهی کنم = dui bu qi, wo bu neng lai
متأسفم که باعث شدم قرارمان را به هم بزنیم = dui bu qi, shi yue le
معذرت می‌خواهم که شما را به زحمت انداختم = hen bao qian , gei ni dai lai le bu bian
متأسفم که این‌قدر برای شما مشکل درست کردم = hen bao qian , gei ni dai lai le ma fan
مشکلی نیست، خودت را ناراحت نکن = qing bie zai yi
مشکلی نیست = mei guan xi
اهمیت ندهید = bu yao jin

پرسش دوباره

لطفاً تکرار کنید = qing zai shuo yi ci
چی؟ =shen me
لطفاً آرام‌تر صحبت کنید = qing shuo man dian er
لطفاً بلندتر صحبت کنید = qing shuo da sheng dian er
واقعاً؟ = zhen de ma
آیا شما مطمئن هستید؟ = mei cuo ma

سؤال‌های ابتدایی

چرا = wei shen me
کی = shen me shi hou
کجا = zai na er
چیست؟ = zhe shi shen me
کدام = na yi ge
کیست = shi shui ya
چند تا = you duo shao
به چه مدت = you duo jiu
چه قدر دور است = yu duo yuan

سلام گفتن

سلام = ni hao
صبح بخیر = zao an
بعدازظهر بخیر = wu an
غروب بخیر = wan an
چه طوری =ni hao ma
تا الان همه چیز خوب بوده = yi qie bu cuo
من زیاد بد نیستم = bu tai cha
وقت زیادی است که شما را ندیده‌ام = hao jiu bu jian le
از آشناییتان خوشبختم = hen gao xing jian dao ni
خوشحالم که شما را دوباره می‌بینم = hao gao xing zai jian dao ni
۱ یک = yi
۲ دو = er
۳ سه = san